The Artemis Odyssey

 

De naam Bruno Faidutti op de cover deed ergens een belletje rinkelen en inderdaad, het is de man achter onder andere Diamant, Mascarade en Ad Astra, en nog vele anderen. Deze keer neemt hij ons opnieuw de ruimte in met The Artemis Odyssey, een ruimte-exploratiespel van het lichtere genre.Vanuit je thuisplaneet zal je het donkere heelal verkennen en nieuwe sterren en planeten ontdekken. Daar kan je kolonies en fabrieken oprichten, grondstoffen produceren en handelen, nieuwe ruimteschepen bouwen en met een beetje geluk zelfs aliens ontmoeten. Dit allemaal op basis van een gemeenschappelijk planningssysteem waar iedereen in het geheim toe bijdraagt. De kunst is om je tegenstanders goed in te schatten om mee te profiteren van hun acties. Wie hier het best in slaagt, maakt grote kans op de overwinning.

Eerst en vooral een dikke duim voor de productie. Meestal komt dit soort spellen in een gigantische doos met massa's componenten, maar hier heeft men het compact weten te houden, onder meer door de zeer handige inlays per speler en voor de rest van het materiaal.

 

Het speelveld (een bord is er niet) bestaat uit een reeks losse tegels die het heelal met een aantal sterren en planeten voorstellen. Onze zon is het vertrekpunt, met 6 planeten. Elke speler kiest hier een planeet als startbasis en plaatst er een fabriek en een ruimteschip; niet gekozen planeten verdwijnen uit het stelsel. Merk op dat elke planeet een van de zes verschillende grondstoffen produceert. Vervolgens worden alle andere planeten (inclusief 1 of meer alien planeet) gedekt verdeeld over de overige sterren, zodat elke ster 3 tot 7 planeten heeft.

De grondstoffenkaarten worden per soort als open stapel voorzien. Nadat alle spelers hun basismateriaal verzameld hebben, ontvangen ze nog 1 kaart van elke grondstof op hand. De alien-artefactkaarten worden geschud en als trekstapel geprepareerd. Dan rest nog het planningsbord, dat best binnen ieders bereik gelegd word. Afhankelijk van het aantal spelers worden daarop een aantal velden geblokkeerd. Na het bepalen van een startspeler kan de exploratie van de ruimte beginnen.

Een ronde begint met een planningsfase. Te beginnen met de startspeler kiest elke speler om en om een van zijn (11) actiekaarten en legt deze gedekt op een vrije plaats naar keuze op het planningsbord. Het is pas als het planningsbord vol ligt dat de acties van links naar rechts uitgevoerd worden. Merk op dat iedereen gewoonlijk van een actie kan profiteren, alleen heeft de eigenaar nog een bijkomend voordeel.

 

De acties worden nu een voor een onthuld. Er zijn 5 groepen te onderscheiden. De eigenaar van de actie heeft beslissingsrecht.

1) Productie. De eigenaar kiest 1 van 2 grondstoffen op de kaart. Elke speler ontvangt nu 1 kaart per kolonie of ruimteschip op zulke planeet, en 2 per fabriek. Belangrijk: andere spelers moeten de keuze van de eigenaar volgen. Als er tekort is, beslist de eigenaar over de volgorde.

2) Handelen. Alle spelers tonen hun grondstoffenkaarten. Enkel de eigenaar mag een handelsvoorstel doen met een andere speler, of zelfs met de bank. In het laatste geval wordt de prijs per kaart wel stelselmatig duurder.

3) Reizen. De eigenaar kiest 1 van de 3 stelsels op de kaart en verplaatst een ruimteschip ernaartoe en landt op een onbezette planeet. Is het een onontdekte planeet, dan wordt ze onthuld. Is het een grondstoffenplaneet, dan ontvangt hij onmiddellijk zo'n grondstof. Is het een alien planeet, dan ontvangt hij een alien artefact. Daarna mogen andere spelers naar hetzelfde stelsel reizen, in volgorde gekozen door de eigenaar. Merk op dat reizen verboden is wanneer er geen onbezette planeet meer beschikbaar is. Belangrijk: niet iedereen heeft dezelfde set van targets. Voor sommige sterren zal je dus wel moeten meeliften met anderen.

 

4) Bouwen. De eigenaar mag 2 items bouwen, andere spelers slechts 1. Hierbij gelden uiteraard wel enkele bouwregels. Afhankelijk van wat en waar kunnen er ook punten gescoord worden.

5) Scoren. De eigenaar krijgt direct het startspeler token. Daarna kiest hij een van de twee score-opties op de kaart. Iedere speler scoort nu zijn situatie volgens die regel. Diegene met de hoogste deelscore krijgt nog 3 bonuspunten, maar die met de laagste levert 3 punten in. Bij ex-aequo vervalt de bonusregel.

 Nadat alle acties uitgevoerd zijn, neemt iedereen zijn actiekaarten terug op hand, behalve de score kaarten. Die blijven tijdelijk opzij liggen, totdat de bewuste speler zijn laatste scorekaart gespeeld heeft. Dan komen ze allemaal mee terug op hand. Let op: op het einde van een ronde geldt ook een handlimiet van 10 grondstoffen. De planningsfase van de volgende ronde begint nu, eventueel met een nieuwe startspeler.

 

Van zodra iemand 42 punten bereikt heeft, is er eenmalig een 'alien encounter': de speler die dan de laagste score heeft, trekt een aantal artefacten, kiest er een uit en geeft de rest door aan de volgende laagste score. Bij overschrijding van 77 punten wordt de huidige ronde nog uitgespeeld, en wie dan de hoogste score heeft, wint het spel.

The Artemis Odyssey is op zich geen wereldschokkend ruimte-exploratiespel, alhoewel alles vlot in elkaar past. De gebruikte mechanismen voelen vertrouwd aan, alleen het planningsbord zal enige gewenning vragen. Inspelen op de plannen van de anderen is niet altijd even simpel, en soms zal het je eigen plannen op de helling zetten. Veel hangt ook af van de fase van het spel (in het begin zal je vooral willen bouwen, later wordt scoren belangrijker). Zo had ik eens een ronde ergens halverwege (dacht ik) waar iedereen toevallig alleen scorekaarten had gespeeld waardoor onverwacht het einde werd ingeluid. Het verloop kan dus wel eens onvoorspelbaar zijn. Interactie is zeker aanwezig, maar vooral indirect. Ook bij het handelen, waar enkel de actieve speler aan zet is. Maar het spelplezier overheerst, zelfs alhoewel de spelduur iets langer kan uitvallen dan gesuggereerd . Er is trouwens ook een solo mode en speciale regels voor 2 spelers.
Wie zin heeft in een ruimtespel op familieniveau met een interessant planningsmechanisme zal met dit spel zeker zijn gading vinden.

Dit spel werd geschonken door Grand Gamers Guild en is vanaf nu te spelen bij Het Geel Pionneke. Het is te koop bij spelmagazijn/lotana met 10% korting voor de leden.

Aantal spelers: 1 - 5
Speelduur: 45 min
Leeftijd: vanaf 14 jaar