Pencil Express Yugoslavia

 

De categorie 'roll and write' is ondertussen al royaal ingeburgerd, dus vond men bij Hectic Games dat het tijd was om een ander pad in te slaan. Pencil Express behoudt het principe van elke beurt iets toe te voegen aan een individueel formulier, maar de trigger is nu het leggen van een kaart aan een centraal speelveld. Hierdoor ontstaan 1 of meer combinaties die je kan tekenen om een spoorwegroute samen te stellen. Dit sluit dan weer aan bij de ondertitel 'Yugoslavia' van het spel. In de jaren 60 is namelijk op 3 jaar tijd het hele spoornet van dat land gemoderniseerd en geüniformeerd. Wie er uiteindelijk in slaagt om de meest waardevolle routes te realiseren, wint het spel.

De basis van deze Pencil Express is dus een formulier dat de landkaart van het toenmalige Joegoslavië toont, met zijn belangrijkste steden en grensovergangen, en in hexagonale vakjes ingedeeld. Iedere speler ontvangt een exemplaar en een potlood. Daarnaast is er nog een deck kaarten, waarvan de voorzijde een verbinding tussen twee steden aangeeft (bvb Ljubljana – Split), en de achterzijde 4 halve hexen met een connectie van het centrum naar een van de zijkanten. Dat klinkt mysterieus, maar de bedoeling wordt al vrij snel duidelijk.

In het begin worden 3 kaarten met de routezijde opzij gelegd, en 3 kaarten met de connectiezijde. Deze vormen een klassieke winkel. Afhankelijk van het aantal spelers worden vooraf wel een aantal kaarten verwijderd en ontvangt elke speler ook al 3 kaarten op hand. Daarvan dient 1 kaart als route naast je formulier afgelegd te worden. Beschouw dit als je initiële doel. Ook wordt 1 connectiekaart als startkaart in het speelveld geplaatst.

 

De beurten gaan gewoon om en om en bestaan uit 3 (of 4) stappen. Stap 1 is simpel: trek een kaart uit de winkel, hetzij een routekaart, hetzij een connectiekaart. Het gat wordt onmiddellijk aangevuld. De regels zijn evenwel niet duidelijk of die kaart gewoon op hand komt, of je ze nu als route of als connectie gaat gebruiken. Zelf hebben we ze gewoon op hand gehouden, het gaat hem ten slotte maar om 3 kaarten. Bovendien zullen de tegenstanders daar niet echt veel voordeel uit halen.

Stap 2 is het spelen van een kaart. Speel je ze als route, dan komt ze naast je formulier te liggen. Elke route die afgewerkt wordt, levert punten op en een mogelijke bonus. Sowieso scoor je ook punten voor steden in je netwerk, afhankelijk van het type. Maar let op: elke route die onvolledig is, resulteert in strafpunten. Anderzijds kan je ze ook als connectie spelen. Je legt ze dan orthogonaal aan aan de reeds gespeelde kaarten. Hierdoor ontstaan 1 of meerdere hexen waar een spoorweg 2 zijden verbindt via het centrum. Je kan je dit best voorstellen als de wijzers van een uurwerk (bvb 18h is een noord-zuid verbinding, 8h20 is rechtsonder naar linksonder). Voor het gemak wordt de laatst aangelegde kaart gemarkeerd met een fiche. Elke speler mag nu die verbinding(en) tekenen op zijn formulier vanuit zijn eigen uitzichtspunt op een vak naar keuze. Het is zelfs toegelaten om een vak te overschrijven om zo meerdere verbindingen te maken. Hierbij moet je wel rekening houden met de limiet die vastligt per stadstype.

In uitzonderlijke gevallen ontstaat er een hex waar de in- en uitgang op dezelfde zijde valt. Dit is een zogenaamde 'halfrail shape' en die mag je opsparen in aparte vakjes om later specifieke combinaties te maken die beter van pas komen. De handleiding blijft hier vaag over, maar gelukkig was er in dit geval BGG om redding te brengen.

 

Ondertussen heb ik ook stap 3 verraden: het tekenen van de verbinding op je formulier. Dat geldt uiteraard enkel wanneer er een connectiekaart gespeeld werd. Misschien toch een kleine kanttekening (sorry) daarbij: de steden worden gerepresenteerd door een tweelettercode wat het niet altijd even makkelijk maakt om ze te vinden, zeker als er al meerdere lijnen in het vak zijn. Ook hebben we al minstens 1 routekaart gevonden die niet helemaal klopt. Vervelend, maar niet onoverkomelijk.

De laatste (en optionele) stap is het spelen van een bonusactie. Je formulier bevat namelijk 4 opties die je eenmalig mag benutten (ook max 1 per beurt). Onder andere een kruispunt of een dubbel recht stuk staan ter beschikking. Vergeet ze niet te gebruiken, ze komen altijd wel eens van pas.

Het spel eindigt wanneer het deck is opgebruikt en alle handkaarten gespeeld zijn. De eindtelling kan nu beginnen. Zoals gezegd tellen alle gerealiseerde routes (en hun bonus), alle steden (en verbonden grenzen) in je netwerk en zijn er punten per niet gebruikte bonusactie. Strafpunten zijn er zoals gezegd voor niet afgewerkte routes, maar ook voor losse verbindingen die niet aansluiten op je net. De speler met de hoogste score is zoals meestal de winnaar.

 

Pencil Express Yugoslavia verdient zeker zijn plaats in het '... and write' genre. Het is alleszins opvallend te noemen door zijn bijzondere aanpak van het tekenen. Dat vraagt wat inleving in het begin, maar de mogelijkheden worden al gauw duidelijk. Het afwegen tussen een kaart als route spelen of als connectie gebruiken valt meestal uit in deze laatste optie. Het overtekenen van een vak mag daarbij niet vergeten worden, het kan soms een onverwachte oplossing bieden. Tracht in de eerste plaats vooral je netwerk coherent te houden: een brede basis betekent dat je af en toe een route kan nemen waar je niets meer voor moet doen, altijd mooi meegenomen. Liefhebbers van Ticket To Ride (en eigenlijke alle spelliefhebber) zullen hiervan kunnen genieten.

Dit spel werd geschonken door Hectic Games en is vanaf nu te spelen bij Het Geel Pionneke.

Aantal spelers: 2 - 4
Speelduur: 45 - 60 min
Leeftijd: vanaf 14 jaar