18DDR

 

Dit spel simuleert de ontwikkeling van het spoorwegennet in het naoorlogse Oost-Duitsland ten tijde van het communistische regime. Dat houdt in dat we hier geen vrijemarkteconomie hebben, maar een planeconomie. Meer specifiek wil dat zeggen dat de spelers zich niet moeten bezig houden met grondstoffen of geld, maar dat ze zich richten op het vervullen van staatsopdrachten voor districten. Hierbij moeten ze spoorsecties aanleggen of verbeteren tot die een vooropgesteld productie- of capaciteitsquotum bereiken. Wie als eerste een bepaald aantal districten bediend heeft, krijgt de titel "held van de arbeid" en wint het spel.

Toen ik dit spel kreeg toegewezen voor review keek ik wel even op. Een simpele witte doos met blanco achterkant, met daarin enkele geplastificeerde A4'tjes en kaartjes. Daarnaast ook nog wat klassieke blokjes en schijfjes (met stickers), en setjes van hexagonale tegels in licht karton met de beschikbare spoorplannen. Een tweede schok was de handleiding: dit bleek een geprint Word-document zonder enige afbeelding en bovendien in het Duits. Gelukkig konden we via onze contacten een Engelstalige versie bemachtigen, maar de tekst op de kaartjes/overzichten is vooral Duits. De grootste hinderpaal was echter het ontbreken van afbeeldingen, zodat meerder lezingen van de handleiding nodig waren om zicht te krijgen op het spel. Kortom, ik had dus vooral het gevoel met een prototype te maken te hebben. Maar alle respect voor spellenmakers die ondanks een beperkt budget toch hun droom gerealiseerd willen zien.

 

Over nu naar het spel zelf. De basis is een kaart van Oost-Duitsland met hexagonale vakjes. Daarop vinden we de verschillende districten met hun centrumsteden en belangrijkste knooppunten terug. We zien ook enkele industriële hotspots zoals de haven van Rostock en een uraniumwingebied in het zuiden. Elk district heeft een aantal bouwopdrachten, en hoe meer opdrachten men kan verzamelen, hoe lager het quotum wordt om dit district voor zich te winnen. Bij de start mag elke speler trouwens kiezen uit een combo van 2 districten om mee te beginnen. Het ene heeft al 3 bouwopdrachten, het andere nog geen. Belangrijk om weten is dat tijdens het spel de verantwoordelijkheid van een district kan overgenomen worden. Er is dan ook een apart blad om de progressie per district bij te houden.

 Iedere speler heeft een bezitblad waarop de binnenlopende bouwopdrachten worden bijgehouden. Die kunnen ofwel aan een actieve opdracht worden toegevoegd, ofwel omgezet worden in fiches om extra acties te doen. De spoortegels vormen een gemeenschappelijke voorraad en er is een overzicht om de verschillende upgradetrajecten te illustreren (geel > groen > rood). Het spreekt voor zich dat tegels enkel gelegd mogen worden zodanig dat alle sporen mooi op elkaar aansluiten.

 

Het spel verloopt in rondes, maar niet elke ronde is hetzelfde. Zo worden operatierondes afgewisseld met planningsrondes. Een operatieronde focust vooral op het uitbouwen van de spoorweg in je district en omvat acties zoals:
    - een gele spoortegel leggen
    - een spoortegel upgraden
    - een spoortegel repareren (indien bereikbaar)
    - een district valideren (en voor zich winnen)
    - je bonusactie uitvoeren (toegewezen bij het kiezen van startdistricten)
In principe mag je maar 1 actie doen, maar door het inzetten van actiefiches kan je er extra doen.

 

Een planningsronde daarentegen is gericht op het verwerven en managen van bouwopdrachten. De mogelijke acties zijn:
    - een nieuw district kiezen
    - een bouwopdracht van een eigen district kiezen
    - een bouwopdracht inruilen voor een andere
    - een bouwopdracht inruilen voor een extra actiefiche
    - naar de kop gaan van de speelvolgorde
    - een bouwopdracht van een 'vreemd' district kiezen of inruilen
    - passen
Deze ronde gaat door totdat alle spelers na elkaar gepast hebben. Bij deze acties dient men soms rode actieblokjes te plaatsen, maar het was mij niet helemaal duidelijk wat daar juist de bedoeling van is. Enerzijds leidt dit tot een beperking van de actiekeuzes (geen blokje meer = geen actie meer), en anderzijds kan men hier het repareren/upgraden van een spoortegel mee stimuleren. Op het einde van een planningsronde is er nog een onderhoudsfase (nakijken van de vooruitgang, doorschuiven van rondetoken en startspeler).

Het spel eindigt onmiddellijk wanneer iemand het vooropgesteld aantal districten heeft bediend, of automatisch na de 17^e ronde. Er wordt dan gekeken op basis van de vooruitgang wie het beste heeft gepresteerd.

 

18DDR is niet echt een flitsend spel te noemen en lijkt zich te richten op de liefhebber van spoorwegspellen die meer oog heeft voor de inhoud dan de vorm. De Duitse taal zal wellicht een hoge barrière vormen voor onze meeste clubspelers, en ook de nogal droge handleiding is niet echt een pluspunt. Nochtans levert het een redelijk unieke spelervaring op, mede doordat er niet op geld of grondstoffen ingezet wordt. Er is ook geen noemenswaardige geluksfactor, dus komt vooral het individuele tactische inzicht naar boven. Interactie is beperkt aanwezig, in de zin van 'hij is mij voor', maar doelbewuste sabotagemogelijkheden zijn er niet echt, tenzij je het inpikken van andermans bouwopdrachten daarbij rekent. Wie wat tijd investeert in het doorgronden van het spelprincipe, zal dus mogelijk een mooie ontdekking doen.

Dit spel werd geschonken door Marflow Games en is vanaf nu te spelen bij Het Geel Pionneke.

Aantal spelers: 2 - 4
Speelduur: 90 - 150 min
Leeftijd: vanaf 14 jaar