Chang’an

Chang’an is een vlot en toegankelijk kaartspel met voldoende tactische keuzes. Voor wie houdt van een vlot spel waarin je met kaarten, grondstoffen en een beetje vooruitdenken een eigen stad opbouwt, is dit absoluut een aanrader. Ik ben alvast blij dat Chang’an uiteindelijk in onze spellenclub terecht gekomen is.

Tijdens de Tang-dynastie was Chang’an een van de grootste en meest bruisende steden ter wereld. In Chang’an kruip je in de huid van een belangrijke stadsplanner die de opdracht krijgt om vier stadswijken opnieuw op te bouwen en zo de gunst van het keizerlijke hof te winnen. Je probeert de meest indrukwekkende stad uit te bouwen door gebouwen en invloedrijke personages op de juiste plaatsen onder te brengen. Elke kaart die je bouwt, levert niet alleen punten op, maar kan je ook nieuwe mogelijkheden, voordelen of extra acties bezorgen. Wie op het einde de meeste overwinningspunten verzamelt, mag zich de beste stadsplanner van Chang’an noemen.

Voor je aan het spel begint, kies je samen welke kaartendecks jullie willen gebruiken. Er zijn vijf verschillende decks: productie, handel, wetenschap, politiek en militair. Afhankelijk van het aantal spelers gebruik je er drie of vier. Bij twee of drie spelers worden drie decks gecombineerd, bij vier spelers vier. Elk deck brengt zijn eigen accenten en mogelijkheden met zich mee. Zo zorgt het productiedeck voor meer grondstoffen, maakt het handelsdeck grondstoffen ruilen en indirecte interactie mogelijk, introduceert het wetenschapsdeck een nieuwe grondstof, versnelt het politiekdeck de bouw en zorgt het militaire deck voor meer concurrentie tussen de spelers. Door telkens andere decks te combineren, verandert de dynamiek van het spel en krijg je heel wat variatie. De gekozen kaarten worden samengevoegd tot één trekstapel, waarvan drie kaarten open op tafel komen te liggen als gemeenschappelijke markt. Iedere speler krijgt een eigen stadsbord, één munt, één graan en vier handkaarten. Op je spelersbord zie je vier stadswijken met elk drie bouwplaatsen. Boven die wijken bevinden zich vier poorten, die een belangrijke rol spelen in de productie van grondstoffen en het klaarzetten van je kaarten.

Tijdens je beurt kies je precies één van de drie hoofdacties: onderzoeken, produceren of bouwen. Daarnaast kan je één keer per beurt een grondstof kopen en eventueel een kaart bij een andere speler weghalen. Bij onderzoeken neem je een kaart uit de open markt of trek je blind een kaart van de stapel. De eerste kaart is gratis, maar voor elke extra kaart die je wil nemen, betaal je twee graan. Zo kan je gericht op zoek gaan naar kaarten die passen bij je plannen of je kansen spreiden door verschillende mogelijkheden op hand te nemen.

De productiefase is zonder twijfel het meest interessante, maar vraagt in het begin wat gewenning. Je mag één tot drie kaarten uit je hand aan één van de vier poorten op je spelersbord leggen. Je kan daarnaast ook kaarten die al aan andere poorten liggen, verplaatsen naar de poort die je activeert. Dat kan afzonderlijk, waarbij je de volgorde van de kaarten verandert, of als een groep waarbij de onderlinge volgorde behouden blijft. Aan elke poort mogen maximaal drie kaarten liggen. Zodra je de kaarten hebt gespeeld en eventueel herschikt, kijk je hoeveel symbolen op de kaarten overeenkomen met de grondstof van die poort. Je ontvangt één grondstof per passend symbool, aangevuld met de grondstof die standaard op de poort staat afgebeeld. Het leuke is dat je niet verplicht bent om kaarten met de juiste grondstof aan een poort te leggen. Je kan dus ook kaarten met andere productiesymbolen gebruiken, maar krijgt dan uiteraard minder grondstoffen. Vervolgens mag je de effecten activeren van de personagekaarten die je eerder in de bijhorende stadswijk hebt gebouwd. Op die manier bouw je stilaan een kleine motor uit die je tijdens volgende productiefases opnieuw voordelen kan opleveren. Het slim combineren en verplaatsen van kaarten is dus belangrijk, want de volgorde waarin je ze klaarzet, bepaalt mee welke kaarten je later kan bouwen.

Bij de bouwactie neem je de bovenste kaart van één van je poorten en plaats je die op een vrije bouwplaats in een van je vier stadswijken. Je bent niet gebonden aan de wijk die bij de gebruikte poort hoort. Je kiest zelf waar de kaart het best past, maar moet wel de grondstoffen betalen die op de gekozen bouwplaats staan aangegeven. Je bouwt steeds van boven naar beneden, waardoor je eerst de bovenste plaats van een wijk moet invullen voordat je verder kan naar de volgende rij. Bovendien mag je binnen dezelfde wijk nooit twee identieke kaarten bouwen. Sommige kaarten leveren onmiddellijk een voordeel op, andere geven je een blijvend effect zolang ze in je stad liggen. Personagekaarten kan je bovendien tijdens latere productiefases opnieuw activeren wanneer je de bijhorende poort gebruikt. Er zijn ook kaarten die pas bij de eindtelling extra punten opleveren. Het is dus belangrijk om niet alleen naar de punten op een kaart te kijken, maar ook naar het effect en de plaats waar je ze bouwt.

Naast deze drie hoofdacties zijn er nog twee optionele mogelijkheden. Je kan twee munten betalen om één grondstof naar keuze te kopen, of je kan een kaart van een tegenstander weghalen. Daarbij mag je enkel de bovenste kaart van een poort nemen en nooit de kaart die rechtstreeks op het bord ligt. Een kaart die boven op twee andere kaarten ligt, kost je één steen, terwijl een kaart op de tweede positie twee stenen kost. De speler van wie je een kaart wegneemt, krijgt ter compensatie één graan. Dat zorgt voor een interessante vorm van interactie, want kaarten die je aan je poorten klaarzet, zijn niet altijd veilig. Je moet dus goed nadenken over welke kaarten je waar legt en wanneer je ze naar een bouwplaats verplaatst. Wie liever wat minder directe confrontatie aan tafel heeft, kan trouwens gewoon het militaire deck achterwege laten en de nadruk meer op het opbouwen van de eigen stad leggen.

Het spel eindigt zodra een speler minstens negen kaarten in zijn stadswijken heeft gebouwd. De lopende ronde wordt nog uitgespeeld, zodat iedereen evenveel beurten heeft gehad. Daarna volgt de puntentelling. Kaarten in de bovenste rij leveren twee punten op, kaarten in de middelste rij vier punten en kaarten in de onderste rij maar liefst acht punten. Daarnaast kan je extra punten verdienen wanneer je een volledige rij hebt gevuld met minstens één kaart van elk van de drie belangrijkste effecttypes: personage, blijvend effect en einde spel. Dat levert drie punten op voor de eerste rij en vijf punten voor de tweede rij. Ook de punten die op je gebouwde kaarten staan afgebeeld en de eventuele eindspel bonussen worden meegerekend. Tot slot leveren telkens vijf ongebruikte grondstoffen en handkaarten samen nog één punt op. Wie de meeste punten verzamelt, wint. Bij een gelijkstand wordt gekeken naar wie de meeste kaarten in de onderste rij heeft gebouwd.

Wat Chang’an bijzonder maakt, is de combinatie van het kaartenmanagement met de productiefase en de vrijheid om je stad op verschillende manieren uit te bouwen. Je bent voortdurend aan het afwegen welke kaarten je op hand houdt, welke je aan een poort legt en welke je al naar een stadswijk verplaatst. Vooral het herschikken van kaarten zorgt voor interessante keuzes. Je wil voldoende grondstoffen produceren, maar tegelijk je beste kaarten beschermen en ervoor zorgen dat je de juiste effecten op het juiste moment kan activeren. In het begin voelt die productiefase misschien wat omslachtig aan en moet je regelmatig de kaartuitleg erbij nemen, maar eens iedereen de werking doorheeft, loopt het spel verrassend vlot. Een handig overzicht van de verschillende kaarteffecten had daarbij zeker niet misstaan.

Ook de variatie is een grote troef. Niet alleen zorgen de vijf verschillende basisdecks voor andere combinaties, het spel bevat ook vijf uitbreidingsmodules die je afzonderlijk of gecombineerd kan toevoegen. Denk aan de Zijderoute, de keizerin, voortgangskaarten, gebeurteniskaarten en decreettegels. Die voegen telkens nieuwe mogelijkheden en extra strategische keuzes toe. We hebben deze modules voorlopig nog niet uitgeprobeerd, maar ze geven heel wat mogelijkheden om het spel verder te ontdekken.

Het spel speelt vlot, de beurten blijven overzichtelijk en toch heb je voldoende beslissingen te nemen om je eigen strategie uit te bouwen. Vooral de verschillende kaartendecks maken dat je niet telkens dezelfde aanpak kan gebruiken. Bij ons was het spel sneller voorbij dan verwacht en hadden we eigenlijk allemaal graag nog wat langer gespeeld. Dat iedereen meteen zin had in een volgend spel, zegt natuurlijk veel.

Dit spel is geschonken door Pendragon Game Studio en is vanaf november te spelen bij Het Geel Pionneke.


Aantal spelers : 1 - 4
Leeftijd : 14+
Speelduur : 30 - 45 minuten
Bekijk op Instagram 

Reacties

Populaire posts