Daitoshi

 Daitoshi is een grote, ambitieuze eurogame van uitgever Devir en ontwerper Dani García. Wie García volgt, weet dat hij de afgelopen jaren een indrukwekkende reeks spellen heeft afgeleverd, zoals Barcelona en Windmill Valley. Zijn handelsmerk? Spellen die barsten van de combo’s, waarin je bijna constant wordt beloond met grondstoffen, acties en – vooral – punten. Daitoshi past duidelijk in die lijn, maar zet tegelijk een stap verder in complexiteit, thematische samenhang en zwaarte. Het resultaat is een spel dat veel vraagt van zijn spelers, maar ook veel teruggeeft, mits je bereid bent de leercurve te omarmen.

Daitoshi speelt zich af in het Kemushi-universum, dat we kennen van titels als Bitoku, Bamboo en Sand. Het is een fantasierijke steampunkwereld waarin technologie en natuur voortdurend met elkaar botsen. Spelers beheren een stoomaangedreven fabriek en werken mee aan de snelle groei van een industriële stad. Die expansie gaat echter niet zonder gevolgen: het exploiteren van land en natuurlijke habitats maakt de Yokai – mystieke natuurgeesten – woedend. Het spel draait daardoor niet alleen om efficiënt bouwen en produceren, maar ook om het vinden van een balans tussen vooruitgang en harmonie met de natuur.

Thematisch zit Daitoshi sterk in elkaar. Waar eerdere spellen van García soms vooral mechanisch aanvoelden, merk je hier duidelijk dat het thema een echte rol speelt in hoe je beslissingen ervaart. Het kwaad maken van de Yokai is geen abstract strafmechanisme, maar voelt als een logisch gevolg van je keuzes.

In Daitoshi heeft iedere speler een eigen fabriek, bestaande uit kolommen met uitvindingen (tegels) die je tijdens het spel uitbreidt en verbetert. Deze fabriek is je belangrijkste bron van grondstoffen: voedsel, bakstenen, elektriciteit, goederen en – misschien wel de belangrijkste – stoom.

Tijdens je beurt heb je altijd twee opties: produceren of een hoofdactie uitvoeren via de rondel op het centrale bord. Wat je nooit mag doen, is twee beurten achter elkaar produceren.

Produceren betekent dat je stoom betaalt om één of meerdere fabriekskolommen te activeren. Hoe meer kolommen je activeert, hoe hoger de kosten, maar ook hoe groter de opbrengst. Interessant is dat wanneer jij produceert, alle andere spelers óók mogen produceren (tegen betaling van stoom). Jij krijgt als actieve speler net iets extra’s, zoals voortgang op paden die aan het einde van het spel als score vermenigvuldigers dienen. Dit maakt produceren tot hét interactiemoment van het spel.

Hoofdacties voer je uit door je pion over de rondel te bewegen. Er zijn vijf locaties:

• Stadsuitbreiding (bakstenen)

• Elektrificatie (elektriciteit)

• Nieuwe uitvindingen kopen (voedsel)

• Handel drijven met andere steden (goederen en stoom)

• Een vrije actie (wild)

Bewegen over de rondel kost je meestal 1 of 2 stappen, maar je kunt verder bewegen door extra stoom te betalen. Elke actie voelt op zichzelf overzichtelijk, maar de context waarin je ze uitvoert, maakt het spel rijk en gelaagd.

Elke hoofdactie is gekoppeld aan één van vier natuurlijke habitats. Wanneer je een actie uitvoert, moet je een exploitatie-tegel van dat habitat nemen en op je spelersbord leggen. Die exploitatie levert directe voordelen op, zoals extra stoom of arbeiders, maar heeft ook een risico. Heb je aan het einde van je beurt twee of meer exploitatie-tegels van hetzelfde type, dan wordt de bijbehorende Yokai boos en krijg je een negatieve effect. Dat kan variëren van beperkingen in productie tot andere vervelende straffen.

Gelukkig zijn er meerdere manieren om exploitatie-tegels weer kwijt te raken, bijvoorbeeld via bonusacties, arbeiders of door de stad verder uit te bouwen. Dit zorgt voor een constant spanningsveld: hoe ver durf je te gaan in het uitbuiten van één gebied voordat de nadelen te groot worden?

Arbeiders vormen een subtiele maar cruciale laag in Daitoshi. Ze komen in vier kleuren en krijg je voornamelijk door land te exploiteren. Wanneer je een rondelactie uitvoert, mag je vóór de hoofdactie arbeiders inzetten op beschikbare plekken om bonusacties of extra voordelen te krijgen. Arbeiders zijn daardoor bijna een extra grondstof: schaars, waardevol en vaak de sleutel tot efficiënte combo’s.

Een opvallend element is de Mega-Machine: een neutraal stuk dat tegen de klok in over de rondel beweegt. Als je op dezelfde plek eindigt als de Mega-Machine, kun (en wil) je ermee interacteren. Dit levert speciale universiteitsuitvindingen op, krachtige tegels die veel punten kunnen opleveren tijdens productie. Het volgen van de Mega-Machine en het timen van je bewegingen voegt nog een extra laag planning toe.

Het spel eindigt wanneer de exploitatie van één van de habitats bijna is uitgeput. Daarna volgt een eindscore, waarbij de spaden een belangrijke rol spelen. Deze paden werken als vermenigvuldigers voor verschillende aspecten van je spel: harmonie met de Yokai, bijdragen aan de universiteit, ontwikkeling van je uitvindingen en reputatie. Interessant is dat deze einddoelen niet prominent op het bord staan, maar vooral op referentiekaarten. Dat maakt het lastig om er tijdens je eerste potje gericht op te spelen.

Laat ons eerlijk zijn: Daitoshi is geen spel dat je “even snel” uitlegt. Het bord is druk, de iconografie dicht en het aantal mogelijkheden groot. Voor nieuwe spelers kan dit overweldigend zijn. Wij hebben gemerkt dat het helpt om bij de uitleg bewust niet alles te behandelen. Laat nieuwe spelers eerst gewoon de vier hoofdacties zien, het idee van produceren en de gevolgen van exploitatie. Arbeiders, bonusacties en de Mega-Machine zijn in de eerste beurten nog nauwelijks relevant.

Halverwege het eerste spel vallen de puzzelstukjes meestal op hun plek. Dat lijkt ook bewust zo ontworpen: Daitoshi voelt als een spel waarin je eerste potje vooral een ontdekkingsreis is. Pas vanaf de tweede of derde keer spelen kun je echt plannen, optimaliseren en doelgericht naar bepaalde scores toewerken. Dat maakt het minder geschikt voor groepen die telkens iets nieuws willen spelen, maar juist interessant voor vaste speelgroepen.

Als je eenmaal door de instapdrempel heen bent, is Daitoshi typisch Dani García: bevredigend, royaal en combo-gedreven. Bijna elke beurt levert iets op. Punten stromen binnen, acties roepen nieuwe acties op en je hebt constant het gevoel dat je iets aan het bouwen bent. Tegelijk is dit zijn zwaarste spel tot nu toe. De hoeveelheid opties maakt het makkelijk om het overzicht te verliezen, zeker als je te veel strategieën tegelijk wilt nastreven.

Focus is cruciaal. Het spel moedigt variatie aan – omdat het herhaald exploiteren van hetzelfde habitat nadelig is – maar wie te veel hooi op zijn vork neemt, verliest efficiëntie. Herhaald spelen helpt enorm: iconen worden herkenbaar, patronen duidelijker en keuzes scherper.

Ook visueel is Daitoshi een feest. Het bord is druk, ja, maar ook prachtig. Heldere kleuren, prachtig bedrukt houten materiaal en luxe acryl grondstoffen zorgen ervoor dat het spel er indrukwekkend uitziet op tafel. Het draagt bij aan het gevoel dat je een “grote” game speelt.

Met twee spelers wordt een dummy gebruikt op de rondel, wat functioneel is maar makkelijk te vergeten. Bovendien wordt produceren dan minder vaak door anderen getriggerd. Met meer spelers gebeurt dat vaker, maar de speelduur loopt ook flink op. Zelfs met twee ervaren spelers is 90 minuten eerder regel dan uitzondering. Met vier spelers en minder ervaren deelnemers kan dat snel oplopen.

Onze voorkeur gaat daarom uit naar twee spelers, of naar een groep waarin iedereen het spel al kent. Voor een eerste potje is twee spelers sowieso aan te raden.

Daitoshi is een rijk, ambitieus en complex eurospel dat veel vraagt, maar ook veel teruggeeft. Het is Dani García’s meest uitgebreide ontwerp tot nu toe, met zijn kenmerkende feel-good gameplay, maar ook met een duidelijke instapdrempel. Zie je eerste potje als een leerervaring, geen prestatiemoment. Wie bereid is die investering te doen – en het spel vaker op tafel legt met dezelfde groep – krijgt er een diep, bevredigend en thematisch sterk spel voor terug.

Voor doorgewinterde eurogamers die houden van combo’s, optimalisatie en een flinke portie interactie is Daitoshi absoluut een aanrader.

Dit spel is geschonken door Devir en is vanaf februari te spelen bij Het Geel Pionneke.
Daitoshi is te koop bij spelmagazijn.be met 10% korting voor de leden.

Aantal spelers : 1 - 4
Leeftijd : 14+
Speelduur : 2 uur
Bekijk op Instagram